Üst göz kapağı pitozu nedir?
Üst göz kapağı pitozu, yani göz kapağı düşüklüğü, fazla deri veya torbalanmadan tamamen farklı bir durumdur. Burada sorun, üst göz kapağını kaldıran mekanizmanın zayıflaması veya gevşemesidir.
Genellikle yaşla birlikte ortaya çıkar. Genetik yatkınlığı olan hastalarda daha sık görülür. Çoğu zaman iki gözde de olabilir, ancak sıklıkla bir tarafta daha belirgin olur. Bu da hastalarda belirgin bir yorgun görünüm ve iki göz arasında dikkat çeken bir asimetri oluşturur.
Normal üst göz kapağı ameliyatından farkı nedir?
Bu ameliyat, klasik üst göz kapağı ameliyatından tamamen farklıdır. Çünkü burada sorun deri fazlalığı değil; göz kapağını kaldıran en derin kas gruplarındadır.
Yani klasik üst göz kapağı ameliyatında deri, torbalanma veya dolgunluk düzeltilirken; pitoz ameliyatında hedef, göz kapağını kaldıran kas sistemini güçlendirmek veya yeniden ayarlamaktır.
Bu nedenle planlama ve cerrahi mantık tamamen farklıdır.
Hangi şikayetlerle gelirler?
Bu hastalarda en sık görülen şikayetler şunlardır:
- göz açıklığının az olması
- yorgun ve düşük bir bakış
- iki göz arasında belirgin asimetri
- tek taraflı veya çift taraflı göz kapağı düşüklüğü
Bazı hastalar göz kapağı düşüklüğünü telafi etmek için farkında olmadan bir kaşını daha fazla kaldırır. Bazıları ise iki kaşını da sürekli yukarıda tutmak zorunda kalır. Bu da zamanla alın bölgesinde ek yorgunluk ve gerginlik yaratabilir.
Pitoz neden olur?
En sık neden yaşla birlikte kas sisteminin gevşemesidir. Bunun dışında genetik yatkınlık da önemli bir etkendir. Bazı hastalarda doğuştan olabilir, bazı hastalarda ise zaman içinde gelişir.
Yani her göz kapağı düşüklüğü aynı nedenle oluşmaz. Bu yüzden hangi mekanizmanın ön planda olduğunu anlamak önemlidir.
Bu ameliyat nasıl yapılır?
Temel olarak birkaç ana yaklaşım vardır.
1. Dışarıdan kesi ile yapılan yöntem
Bu yöntemde üst göz kapağına dışarıdan bir kesi yapılır ve en derin tabakadaki göz kapağını kaldıran kas kısaltılır veya ilerletilir.
Geçmişte bu yöntemi daha sık kullanıyordum. Ancak bu teknikte simetriyi sağlamanın bazı hastalarda daha zor olabildiğini düşündüğüm için, bugün daha çok pitozu belirgin olan hastalarda tercih ediyorum.
2. Göz kapağının iç yüzünden yapılan yöntem
Benim daha sık tercih ettiğim yöntem, müllerektomi denilen tekniktir. Bu ameliyatta göz kapağının iç yüzünden girilerek Müller kası kısaltılır.
Bu yöntem:
- daha pratik olabilir
- belirgin asimetriyle daha kolay baş etmeye yardımcı olabilir
- uygun hasta grubunda daha kontrollü sonuç verebilir
Bu nedenle benim pratiğimde daha sık kullandığım yaklaşım budur.
3. Askı ile yapılan yöntemler
Bazı doğuştan göz kapağı düşüklüğü olan hastalarda veya göz kapağını kaldıran ana kasın yeterince çalışmadığı seçilmiş vakalarda, göz kapağı askı yöntemleriyle alındaki kas sistemine bağlanarak kaldırılabilir.
Ancak bu yöntem benim günlük pratiğimde sık uyguladığım yöntem değildir. Çünkü bu tip hasta grubu, benim en sık karşılaştığım hasta popülasyonunu oluşturmaz.
Her hastada aynı teknik mi kullanılır?
Hayır. Levatör kası ilerletme, müllerektomi veya daha nadiren askı yöntemleri her hastada aynı şekilde uygun değildir.
Burada karar verirken:
- hangi kasın ne kadar çalıştığı
- düşüklüğün derecesi
- simetrinin ne kadar bozuk olduğu
- göz kapağının genel yapısı
birlikte değerlendirilir.
Yani her hasta için en uygun yöntem muayene ile seçilir.
Lokal anestezi ile yapılabilir mi?
Evet. Bu ameliyat lokal anestezi ile yapılabilir. Ancak başka işlemlerle birlikte yapılacaksa genel anestezi de uygun olabilir.
Her iki seçenek de mümkündür; seçim hastaya ve eşlik eden işlemlere göre yapılır.
Kaş düşüklüğü ile ilişkisi nedir?
Bu çok önemli bir noktadır. Pitoz, kaş düşüklüğü ve üst göz kapağı deri fazlalığı bazen birlikte bulunabilir. Bu nedenle göz kapağı düşüklüğünü tek başına değerlendirmek her zaman yeterli olmaz.
Eğer hastada:
- kaş düşüklüğü
- üst göz kapağı deri fazlalığı
- pitoz
birlikte varsa, bunlar gerekirse bir bütün olarak planlanmalıdır.
Yani sadece pitoz ameliyatı yapmak her zaman tüm sorunu çözmeyebilir.
Beklenti ne olmalıdır?
Bu ameliyatın amacı:
- belirgin kapak asimetrisini azaltmak
- daha açık bir göz görünümü sağlamak
- yorgun ifadeyi hafifletmek
- daha canlı bir bakış oluşturmaktır
Ancak tam ve kusursuz simetri beklememek gerekir. İnsan yüzü zaten doğal olarak tamamen simetrik değildir. Bu ameliyatta hedef, belirgin farkı azaltmak ve daha dengeli bir görünüm elde etmektir.
Başka işlemlerle kombine edilebilir mi?
Evet. Pitoz ameliyatı tek başına yapılabileceği gibi, gerektiğinde:
- üst göz kapağı ameliyatı
- kaş kaldırma
- yüz gençleştirme ameliyatları
ile birlikte de planlanabilir.
Burada önemli olan, hangi problemin ön planda olduğunu doğru ayırmak ve buna göre plan yapmaktır.
Kısa Sık Sorulan Sorular
Bu ameliyat gözümü daha büyük mü gösterir? Göz şeklimi değiştirir mi?
Evet. Bu ameliyat göz açıklığını artırdığı için gözü daha açık gösterir. Zaten ameliyatın amacı da kısık olan gözü açmaktır. Ancak bu işlem göz şeklini badem göz veya çekik göz haline getiren bir ameliyat değildir; esas etkisi göz açıklığını artırmaktır.
İz bırakır mı?
Seçilen tekniğe göre değişir. İç yüzden yapılan teknikte dışarıdan görünür iz olmaz. Dışarıdan yapılan teknikte ise kesi göz kapağı kıvrımına yerleştirilir.
Tekrar düşer mi?
Bazı hastalarda yıllar içinde yeniden gevşeme olabilir. Bu, dokuların yapısına ve yaşlanma sürecine bağlıdır.
Kaş düşüklüğünü de düzeltir mi?
Hayır. Kaş düşüklüğü ayrı bir problemdir. Gerekirse ayrıca değerlendirilmeli ve ayrı planlanmalıdır.